Nhân dịp có nhân sĩ trí thức bàn về giáo dục Việt nam trên Phê tê bốc, em có cái tham luận thế này:

=====

He...he... Karl Marx bạn anh nói nhiều cái đúng vì lão ấy được bọn deep mớm cho. 

Trình độ sản xuất phải phù hợp với tư liệu sản xuất. Trình độ sản xuất của Việt nam quá kém, kiểu thổi bóng đèn, phích nước với gia công quần đùi cho Tàu, Hàn, Nhật, Đài Loan, thì cần đếch gì cử nhân vật lý. 

Một phần nữa là các trường đại học Việt nam thực ra là đào tạo cơ bản quá tốt, trong khi đó sinh viên học cơ bản xong thì ì ra như cục đá, không chịu năng động tự học những thứ bên ngoài, nên ôm mớ kiến thức cơ bản mà không biết làm gì. Nhưng nếu sinh viên năng động, biết tự học, thì với mớ kiến thức cơ bản đấy, cộng với tài liệu đầy ra, thì khả năng sẽ rất gớm.

Thời anh học Computer Science ở Việt nam cũng thế. Nhiều người chê chương trình Việt nam lạc hậu thế nọ thế kia, nhưng thực ra nguyên lý về Relational Database từ thập niên 1970s đến giờ không thay đổi, nguyên lý về OOP từ thập niên 1980s đến giờ không thay đổi, các core OOP Design Patterns từ thập niên 1990s đến giờ không thay đổi. 

Những thuật toán để luyện Leetcode, Hacker Rank để tuyển vào Big 4`, FAANG thì có những cái từ thập niên 1950s, còn lại thì cũng quanh quanh 1980s, 1990s, trong các sách của Hoares và Knuth. Hồi anh học năm thứ nhất thì con lợn nó cũng biết làm, giờ thì biết làm cái đấy đậu phỏng vấn vào Gu gờ.

Hồi anh bước chân qua Đức và qua Mỹ làm R & D , chả cần học đại học chó nào, cũng không bị bỡ ngỡ, về sau còn thành giáo sư đại học.

Cái chính là sinh viên không đủ năng động, không đủ sáng tạo để tự học thêm trong industry, nên mới kêu ra trường không biết làm việc, mà đúng là không biết làm việc thật. 

Nhưng đừng có đổ lỗi cho trường, vì một ngày có 24 giờ thôi, đi học có 4, 5 năm thôi, thời gian đâu mà vừa dạy cơ bản, vừa dạy mì ăn liền như kiểu javascript, React để ra đường kiếm ăn. Thế thì dạy cơ bản như Việt nam thời ba, bốn chục năm trước là đúng hướng rồi. Sinh viên phải có khả năng tư duy, tự học.

Chứ học javascript, React, Nodejs trong trường thì thành con vẹt, ra trường làm ba năm thì hết mẹ thời, đến 30 tuổi là hết còn khả năng lập trình, cũng không lên cao được. Vì thế nên cả nước Việt nam bây giờ toàn bọn biết if-else-do-while-for nhưng không biết lập trình.

Trở lại vấn đề cử nhân các ngành khoa học cơ bản như toán, lý, hoá ra trường không có việc làm, thì một là do các cháu không biết năng động, tự học, nên không kết nối được khoa học cơ bản với thực tế cuộc sống, công nghiệp. Hai là do trình độ sản xuất của Việt nam quá kém, làm dấm ăn, tương ớt thì cần cái chó gì cử nhân hoá học, ví dụ thế.

Nó là vấn đề chiến lược của cả xã hội.

*****

Mà phò nhất là chính các trường đại học không nhận ra giá trị của khoa học cơ bản, cứ thích đào tạo ra mà làm được việc ngay, thì khác cái mẹ gì cao đẳng dạy nghề với community college (thời giáo dục Tây chưa bị phò như bây giờ).

Đại học chỉ có hai nhiệm vụ: Cung cấp fundamental knowledge của khoa học cơ bản, và dạy sinh viên phương pháp tư duy, sử dụng não, thay vì lệ thuộc vào màn hình tinh thể lỏng và các cục sắt có cắm điện, trở thành những cái giá sách biết đi và đĩa cứng chạy bằng cơm.

Còn việc học kiến thức trong industry, kết nối kiến thức cơ bản với thực tiễn nghiên cứu, sản xuất là việc của sinh viên.

Đáng tiếc các cháu sinh viên bị nhồi sọ cho ù lì từ mẫu giáo, cứ tưởng học nhiều, thành cái giá sách biết đi, đĩa cứng chạy bằng cơm là giỏi, nên mới có một thế hệ ngu xuẩn như bây giờ.

Thi thố thì cũng chỉ toàn thi giá sách thằng nào có nhiều sách hơn, đĩa cứng nào hốc nhiều cơm hơn, chứ không thi được CPU nào xử lý thông tin nhanh hơn, từ thông tin cũ suy ra được nhiều thông tin mới hơn.

=====